Tavuk Besleyerek Para Kazanmak: Maliyet ve Kar Hesaplaması

Kısa cevap: Küçük ölçekte, yani bahçenizde 10-20 tavukla yapılan üretimde tavuk beslemek kar getirir ama bu kar, "ek gelir" seviyesinde kalır; asıl kazancı yumurta ve et masrafından tasarruf ederek elde edersiniz. Yem fiyatının yükseldiği dönemlerde kar marjı hızla erir, kendi yeminizi kısmen üretebiliyorsanız veya bahçenizde otlatma imkânınız varsa iş tamamen değişir. Ben üç yıldır 14 tavukla bu hesabı tutuyorum ve aşağıda gerçek rakamlarımı, hangi kalemin nerede battığını anlatıyorum.

Neden Kalem Kalem Hesap Tutmaya Başladım

İlk yıl "bahçede zaten yer var, birkaç tavuk alalım" diyerek başladım. Sekiz ay sonra yumurtalar bedavaymış gibi hissediyordum, ta ki yem çuvallarının faturalarını bir kenara yazana kadar. O günden sonra defter tuttum. Diğer evcil hayvanlarda olduğu gibi burada da aylık masraf tablosu çıkarmadan karar vermek yanıltıcı oluyor; kedi köpek için yaptığınız bütçe mantığının aynısı kümes hayvanlarında da geçerli, sadece gelir tarafı var.

Kurulum Maliyeti: Bir Kerelik Ama Can Yakan Kalem

Kar hesabını bozan ilk şey, insanların kümesi bedava sanması. Ben hurda kereste ve eski kapı kanatlarıyla kendim yaptım, yine de tel örgü, menteşe, çivi, folyo ve zemin için kum aldım. Hazır kümes alsaydım maliyet en az üç katı olacaktı.

• Kümes ve gezinti alanı: Kendin yaparsan malzeme parası, hazır alırsan ciddi bir başlangıç yatırımı.
• Yemlik ve suluk: Ucuz plastik olanlar donunca çatlıyor, ikinci kışta değiştirdim.
• Civciv veya yarka: Civciv ucuz ama beş ay boyunca yem yiyip yumurta vermiyor. Yumurtaya yakın yarka almak daha pahalı ama geri dönüşü hızlı.
• Kışın ısıtma/aydınlatma: Ampul ve kablo düzeneği küçük ama unutulan bir gider.

Kurulum masrafını ben 24 aya böldüm ve aylık maliyete ekledim. Bunu yapmazsanız kar tablosu gerçekten olduğundan güzel görünüyor.

Aylık Gider Tablom

Aşağıdaki oranlar 14 tavuklu kendi kümesimden çıkardığım dağılım. Fiyatlar bölgeye ve yem markasına göre değiştiği için toplam tutar yerine payları vermek daha dürüst geldi.

Gelir Tarafı: Yumurta Kadar Basit Değil

14 tavuktan yaz aylarında günde ortalama 10-11 yumurta alıyorum, kışın bu sayı 4-5'e düşüyor. Yıllık ortalamayı hesaplarken herkesin yaptığı hata, yaz verimini 12 ay boyunca sabit varsaymak. Ayrıca tavuklar tüy dökümüne girdiğinde yaklaşık altı hafta neredeyse hiç yumurta yok ama yem tüketimi devam ediyor.

• Yumurta satışı: Köy yumurtası markette satılandan belirgin şekilde pahalıya gidiyor, esas kar buradan.
• Damızlık civciv/yarka: Kuluçka makineniz varsa yumurtadan çok daha kârlı, ama emek ve risk yüksek.
• Gübre: Bahçesi olanlar için gizli gelir. Ben kompostlayıp sebze bahçesinde kullanıyorum, gübre alma masrafım sıfırlandı.
• Et: Yumurta verimi düşen tavuklar için düşünülür ama duygusal olarak zor, ben tercih etmiyorum.

Benim Üç Yıllık Sonucum

İlk yıl zarar ettim: kurulum masrafı ve civciv döneminin beş aylık boş yemi yüzünden. İkinci yıl başa baş noktasını geçtim. Üçüncü yıl, yumurta satışı ve kendi tüketimimi birlikte sayınca aylık giderin yaklaşık 1,4 katı gelir çıktı. Yani tavuk beslemek kar getiriyor ama bu kar, saatlik emeğinizi hesaba katarsanız asgari ücretin çok altında bir "ek kazanç". Günde 20-30 dakikamı alıyor; bunu iş olarak görürseniz hayal kırıklığı, hobi olarak görürseniz kendini fazlasıyla amorti eden bir uğraş.

Karı Artıran Dört Şey

1. Serbest gezinti: Bahçede ot, böcek, solucan yiyen tavuk yem tüketimini gözle görülür azaltıyor. Apartman ya da bahçesiz ev düşünüyorsanız bu iş baştan mantıklı değil.
2. Mutfak artıklarını doğru kullanmak: Pilav, ekmek, sebze kabuğu değerlendirilebilir; tuzlu, küflü ve yağlı şeyler kesinlikle hayır.
3. Yemi çuvalla ve mevsiminde almak: Kilo başına fark ciddi, hasat sonrası tahıl fiyatı düşükken stoklamak işe yarıyor.
4. Sürüyü kademeli yenilemek: Hepsi aynı yaşta olursa iki yıl sonra hep birlikte verimden düşüyorlar. Ben her yıl birkaç genç yarka ekliyorum.