Türkiye'de Yasak Olan ve İzin Gereken Evcil Hayvanlar
Kısa cevabı baştan vereyim: Türkiye'de bir hayvanı evde besleyip beslemeyeceğinizi belirleyen ana çerçeve ülke genelinde aynıdır, şehirden şehre değişmez. Kedi, köpek, kafes kuşları, hamster gibi klasik ev hayvanları için ayrıca izin almanıza gerek yok; ama kedi, köpek ve gelinciklerde mikroçipli kimliklendirme ve kayıt zorunlu. Buna karşılık tehlike arz ettiği kabul edilen dört köpek ırkı yasak; doğadan toplanan yerli yabani türleri (kaplumbağa, kirpi, yılan, yırtıcı kuş) evde tutmak da yasak. Egzotik türlerin çoğunda ise iş belgeye bakıyor: CITES kapsamındaki hayvanlar için yasal ithalat ve satış belgesi şart. Şehirler arasında değişen kısım yasaklar değil, uygulamanın sıkılığı ve apartmanınızın yönetim planı.
Bu konuyu neden ciddiye almam gerektiğini geç öğrendim
İlk sürüngenimi alırken satıcının "belge falan gerekmez, herkes alıyor" demesine inandım. Sonradan aynı türün uluslararası ticaretinin denetime tabi olduğunu, elimde hiçbir kâğıt olmadığını fark ettim. Hayvan sağlıklıydı, sorun yaşamadım; ama bir kontrol ya da veteriner sevki durumunda hem hayvanın hem benim başımın ağrıyacağını anladım. O günden beri egzotik bir tür düşünen herkese aynı şeyi söylüyorum: türü seçmeden önce yasal durumuna bakın. Bakım masrafını, ömrünü, enerji ihtiyacını karşılaştırdığınız tabloya bir de "yasal statü" satırı ekleyin.
Serbest, izinli ve yasaklı: kaba bir harita
| Tür / grup | Durum | Ne gerekiyor |
|---|---|---|
| Kedi, köpek | Serbest | Mikroçip ile kimliklendirme, kayıt, kuduz aşısı |
| Pitbull Terrier, Dogo Argentino, Fila Brasileiro, Japanese Tosa | Yasak | Üretim, satış, sahiplenme, ithalat yasak |
| Muhabbet kuşu, kanarya, sultan papağanı | Serbest | Üretim çiftliğinden/kayıtlı satıcıdan alım |
| Jako, ara, kakadu gibi büyük papağanlar | Belgeli | CITES belgesi, yasal ithalat/üretim kaydı |
| Hamster, gerbil, süs faresi, çinçilla | Serbest | Özel izin gerekmez |
| İguana, boa, piton, bazı kaplumbağalar | Türe göre belgeli | Tür bazında CITES eki kontrolü, satış belgesi |
| Yerli yabani türler (kirpi, tosbağa, şahin, baykuş) | Yasak | Doğadan alınamaz, evde bulundurulamaz |